Cavia’s

Cavia’s werden zo’n 500 tot 1000 jaar geleden in Zuid-Amerika voor het eerst als huisdieren gehouden. Ze dienden als voedselbron voor de inca’s en werden gebruikt in ceremonies. In Europa zijn ze nooit populair geworden als voedsel maar des te meer als huisdier.

Cavia’s zijn levendige en lieve huisdieren als ze al op jonge leeftijd gewend raken aan mensen. Ze hebben gedrongen lichamen met korte pootjes, geen haar op de oorschelpen en geen staart. Mannetjes, ook wel beertjes genoemd, zijn over het algemeen groter dan de vrouwtjes, die ook wel zeugjes worden genoemd.

Cavia’s kunnen op twee manieren omgaan met stress: ze kunnen bevriezen of juist explosief proberen te ontsnappen. Met name met de laatste reactie kunnen ze zichzelf verwonden. Zorg dus bij het optillen altijd voor een hand onder de billen en de andere hand over de rug achter de voorpoten.

Als ze op de goede manier gehouden worden, zijn cavia’s leuke huisdieren met over het algemeen weinig gezondheidsproblemen. Aan hun voorpootjes hebben cavia’s vier tenen, aan hun achterpootjes slechts drie. Bij de meeste cavia’s is het nodig de nageltjes van deze teentjes regelmatig te knippen. Mocht dit niet lukken of wilt u leren hoe, dan bent u uiteraard van harte welkom op de praktijk.

Wat eten cavia’s?

Cavia’s leren vroeg in hun leven wat eetbaar is. Het is dan ook lastig om ze later in hun leven te laten wennen aan andere voeding. Gezonde voeding voor een cavia bestaat uit

  • hooi
  • brokjes
  • en groenten.

Ons advies is om brokjes te kiezen die één kleur en vorm hebben, zodat cavia’s niet kunnen kiezen wat ze willen eten.  De brokjes in gemengde voersoorten zijn vaak niet even smakelijk. Een slimme cavia zal dan gaan selecteren en alleen de lekkerste brokjes willen eten. Op die manier kunnen vitaminetekorten ontstaan en daarom is het verstandiger om direct te beginnen met het voeren van een goed, ongemengd caviavoer.

Een cavia heeft ongeveer 1 eetlepel brokjes per dag nodig. Als ze meer krijgen, zullen ze snel te dik worden. Cavia’s stellen andere eisen aan hun voeding dan konijnen. Het is dan ook niet aan te raden om cavia’s konijnenvoer te geven.

Groenten die geschikt zijn voor cavia’s zijn bijvoorbeeld:

  • andijvie
  • basilicum
  • broccoli
  • klaver
  • paardenbloemblad
  • artisjokbladeren
  • peterselie
  • radijs
  • selderij
  • spruitjes
  • witlof
  • wortels, inclusief het loof

Dit mag worden aangevuld met fruit zoals peer en appel.

Wees voorzichtig met het geven van sappige groenten, koolsoorten en spinazie: die zijn minder geschikt voor cavia’s.

Daarnaast zijn cavia’s, net als mensen, niet in staat om zelf vitamine C aan te maken. Het is dan ook verstandig dit extra aan te bieden, bijvoorbeeld door dagelijks een vitamine C tabletje als snoepje te geven. Als daar op jonge leeftijd mee wordt begonnen, vinden de meeste cavia’s dit dagelijkse ritueel een feestje.
Cavia’s kunnen niet goed tegen verandering in voeding of omgeving. Als het nodig is dat wij een cavia opnemen, zullen wij hier dan ook extra alert op zijn. Vanwege de stress van de nieuwe omgeving eten zij soms niet genoeg, ook al krijgt de cavia dezelfde lekkere hapjes aangeboden als thuis. Daarom maken wij vaak gebruik van speciale caviapap, waardoor de cavia genoeg energie binnenkrijgt.

Knaagdieren, zoals cavia’s, kunnen namelijk niet lang overleven zonder eten. Als uw cavia stopt met eten of u twijfelt of de cavia nog wel voldoende eet, wacht dan nooit te lang met langskomen. Mocht het nodig zijn om de cavia onder narcose te brengen voor een behandeling dan adviseren wij ook altijd om op een normale manier eten aan te blijven bieden tot de cavia wordt opgenomen. Als ze wakker worden uit narcose ligt er alweer vers eten klaar zodat ze direct weer verder kunnen gaan met eten.

Huisvesting

Cavia’s zijn groepsdieren en het is dan ook aan te bevelen om minimaal twee cavia’s samen te houden. Het samenhouden van twee beertjes gaat soms goed, maar vooral als ze vrouwtjes kunnen ruiken of allebei ouder zijn accepteren ze elkaar soms niet. Twee zeugjes samen gaan over het algemeen wel goed.

Het is ook een optie om een gecastreerd mannetje met één of meer zeugjes samen te houden. Het is niet aan te raden om cavia’s samen met konijnen te houden. Niet alleen hebben beide diersoorten andere voeding nodig, vaak is het konijn ook relatief sterk en kan het konijn de cavia (on)bewust verwonden. Tot slot draagt een konijn vaak een bacterie met zich mee die voor het konijn zelf geen problemen oplevert maar die de cavia wel ziek kan maken.

Gezonde cavia’s produceren veel ontlasting en plassen vrij veel, met name als ze ook groenten en fruit eten. Ze zijn niet uit zichzelf zindelijk, hoewel dit goed aan te leren valt, en ontlasten zich vaak net zo makkelijk in hun eigen voer- of waterbak.

Vanwege de ammoniak uit de urine moet de ventilatie in de kooi goed zijn. De kooi zelf kan van plastic of metaal zijn. De randen moeten minimaal 25 cm hoger zijn dan eventuele huisjes en schuilplekken waar ze op kunnen springen. Cavia’s klimmen niet.

Cavia’s hebben altijd een plek nodig om te schuilen. Een kartonnen doos met een gat erin voldoet prima, hoewel sommige cavia’s het huis dan gebruiken om lekker aan te knagen. Als vloerbedekking zijn verschillende materialen geschikt voor cavia’s. Laat u hierover goed informeren bij de dierenwinkel. Zaagsel is minder geschikt: het bevat vaak veel stof wat niet gezond is voor de luchtwegen van de cavia. De minimale grootte van de kooi is afhankelijk van het aantal cavia’s dat samen wordt gehouden. Het is zeker mogelijk zelf een geschikt onderkomen te maken; op internet zijn talloze voorbeelden van ‘caviaflats’ te vinden, inclusief bouwinstructies.

Het is belangrijk dat cavia’s niet op de tocht worden gezet, hier kunnen ze niet goed mee omgaan. Ook mag het niet te warm worden omdat ze makkelijk oververhit raken. De optimale temperatuur voor een cavia is 18-26 graden Celcius, huiskamertemperatuur dus.

Voortplanting

Cavia’s zijn al op jonge leeftijd in staat zich voort te planten. Vrouwtjes kunnen al vruchtbaar zijn op 2 maanden leeftijd, mannetjes rond een maand of 3. Het advies is om zeugjes en beertjes rond 4 weken te scheiden, mits ze 300 gram wegen.

Ze zijn het hele jaar door vruchtbaar. De cyclus van een vrouwtje is ongeveer 16 dagen. Dit betekent dat zij elke 16 dagen zwanger kan raken. Gemiddeld is een cavia 68 dagen zwanger waarna ze 2-4 jongen krijgt. Uitzonderingen met 13 biggetjes zijn voorgekomen.

Cavia’s zijn nestvlieders, dit betekent dat de jongen ‘kant-en-klaar’ ter wereld komen. De oogjes zijn open, ze beginnen direct met lopen en enkele uren na de bevalling kunnen ze al hooi eten. Ze wegen zo’n 10% van het gewicht van hun moeder, 70 à 100 gram. Ze hebben hun moeder wel nodig: biggetjes drinken de eerste 3 weken gewoon moedermelk zodat ze voldoende bouwstoffen binnenkrijgen om uit te groeien tot volwassen, gezonde cavia’s.